6072 miejscowości na Ścianie Pamięci. W Domostawie odsłonięto monument poświęcony ofiarom ludobójstwa na Kresach
„Tu jest ich cmentarz i ich bliskich potomków”
Podczas uroczystości w Domostawie odsłonięto Ścianę Pamięci poświęconą ofiarom ludobójstwa dokonanego na Polakach na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej.
Na monumentalnej ścianie umieszczono nazwy 6072 miejscowości, w których Polacy zostali zamordowani przez ukraińskich nacjonalistów.
To nie jest zwykła lista nazw. Za każdą miejscowością kryją się ludzie, rodziny, polskie domy, kościoły i całe społeczności, które zostały zniszczone w wyniku zbrodniczej akcji wymierzonej w polską ludność cywilną.
6072 miejscowości — 6072 miejsca pamięci
Ściana Pamięci ma przypominać o skali zbrodni, która przez dziesięciolecia była przemilczana, marginalizowana lub przedstawiana w sposób nieoddający jej rzeczywistego charakteru.
Na kolejnych tablicach znalazły się nazwy tysięcy miejscowości związanych z mordami na Polakach. Wśród nich znajduje się również Jarocin, gdzie w 1943 roku z rąk ukraińskich nacjonalistów zginął ksiądz Marcin Kędzierski, proboszcz miejscowej parafii.
Zestawienie miejscowości przygotował dr Witol Zych. Projekt Ściany Pamięci wykonała firma ATGorzyc, której prezesem jest Szymon Chojnacki.
Nieznane groby, znane miejscowości
Podczas odsłonięcia szczególne słowa skierowano do rodzin kresowych i Kresowiaków.
— Tu jest ich cmentarz i ich bliskich potomków, grobów, których nie znają — padło podczas uroczystości.
To jedno z najważniejszych znaczeń Ściany Pamięci. Dla wielu rodzin kresowych miejsca pochówku ich przodków pozostają nieznane. Nie ma grobów, na które można przyjechać, zapalić znicz i odmówić modlitwę.
Są jednak nazwy miejscowości.
Tysiące nazw, które przypominają, że w tych miejscach żyli Polacy i że w tych miejscach doszło do zbrodni.
Ściana Pamięci staje się więc symbolicznym cmentarzem i miejscem pamięci dla tych, których mogił często nie udało się odnaleźć.
Odsłonięcia dokonali przedstawiciele różnych środowisk
Odsłonięcie kolejnych tablic miało symboliczny charakter. Do udziału zaproszono przedstawicieli Komitetu Honorowego i Społecznego Komitetu Budowy Pomnika „Rzeź Wołyńska” w Domostawie.
Kolejne tablice odsłaniali między innymi:
przedstawiciele Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce,
wykonawcy Ściany Pamięci,
samorządowcy z gminy Jarocin i powiatu niżańskiego,
przedstawiciele samorządów różnych szczebli,
parlamentarzyści Rzeczypospolitej Polskiej,
przedstawiciele organizacji kresowych,
rodziny kresowe i Kresowiacy.
Ten układ miał szczególne znaczenie. Pamięć o ofiarach ludobójstwa na Kresach nie jest wyłącznie sprawą jednej organizacji czy jednego środowiska. Jest obowiązkiem państwa, samorządów, rodzin i całego narodu.
Pomnik powstał mimo przeciwności
Podczas uroczystości przypomniano również o Zbigniewie Walczaku, którego nazwano człowiekiem niezłomnym i jednym z tych, którzy przez lata walczyli o powstanie pomnika w Domostawie.
Podkreślono, że droga do realizacji tego przedsięwzięcia nie była łatwa. Wymagała determinacji i przeciwstawienia się niechęci oraz oporowi części establishmentu politycznego.
Ostatecznie jednak pomnik i Ściana Pamięci powstały.
Stało się to dzięki zaangażowaniu społecznemu, pracy organizatorów, rodzin kresowych, samorządowców, darczyńców i wszystkich osób, które przez lata nie pozwalały, aby pamięć o ofiarach została usunięta z przestrzeni publicznej.
Pamięć o ofiarach ludobójstwa
Ściana Pamięci w Domostawie przypomina o zbrodniach dokonanych na polskiej ludności cywilnej przez ukraińskich nacjonalistów, w szczególności przez struktury i oddziały związane z OUN-UPA.
Nie chodzi o zemstę na współczesnych pokoleniach. Chodzi o prawdę. Chodzi o to, aby ofiary nie były anonimowe. Aby nie zniknęły pod ogólnymi określeniami o „tragicznych wydarzeniach” czy „konflikcie polsko-ukraińskim”. Za tymi słowami kryją się konkretne miejscowości.
6072 miejscowości.
Za każdą z nich kryją się konkretne rodziny, konkretne domy i konkretni ludzie. Wśród zamordowanych byli starcy, kobiety i dzieci. Byli księża. Byli zwykli mieszkańcy polskich wsi i miasteczek. Zostali zabici dlatego, że byli Polakami.
Domostawa jako miejsce pamięci
Domostawa staje się jednym z najważniejszych miejsc upamiętnienia ofiar ludobójstwa wołyńskiego i zbrodni dokonanych na Kresach Wschodnich.
Pomnik „Rzeź Wołyńska” oraz Ściana Pamięci tworzą miejsce, w którym pamięć o zamordowanych może być przekazywana kolejnym pokoleniom.
Dla rodzin kresowych jest to także symboliczny powrót do miejsc, których często nie mogą już odwiedzić. Do wsi, których nie ma. Do cmentarzy, których nie można odnaleźć. Do grobów, których rodziny nie znają. Dlatego właśnie Ściana Pamięci nie jest tylko elementem uroczystości. Jest materialnym świadectwem historii.
6072 nazwy przypominają, że ludobójstwo na Polakach nie było wydarzeniem dotyczącym jednej wsi czy jednego powiatu. Była to zbrodnia obejmująca ogromny obszar i tysiące miejscowości.
Dopóki pamiętamy — ofiary nie są zapomniane.
A dopóki znamy prawdę — zbrodniarzy nie można przedstawiać jako bohaterów, a ludobójstwa nie można nazywać jedynie „tragedią” czy „konfliktem”. Ściana Pamięci w Domostawie mówi jasno: pamięć o zamordowanych Polakach pozostanie.
Źródło: YouTube – Domostawa Memorial
Dodaj komentarz